Ashui.com | Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam

Saturday
Nov 18th
Text size
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Chuyên mục Kiến trúc Nhà thờ Phát Diệm không chỉ đơn thuần là kiến trúc!

Nhà thờ Phát Diệm không chỉ đơn thuần là kiến trúc!

Viết email In
Toạ lạc trên một khu đất rộng hơn 20 ha, khu thánh đường Phát Diệm (Kim Sơn - Ninh Bình) với công trình nhà thờ đá là sự kết hợp hài hoà, đặc sắc giữa nghệ thuật kiến trúc phương Đông và phương Tây. Nó mang một phong cách kiến trúc độc đáo, như một kỳ tích của thế hệ cha ông để lại cho đời sau, như sự hiện thân của chúa che chở cho linh hồn các con chiên.



Trải qua hơn 100 năm lịch sử, nhà thờ đá Phát Diệm vẫn đang đứng vững với thời gian. Có thể nói, các thế hệ xưa đã có ý tưởng vô cùng độc đáo khi thiết kế xây dựng một nhà thờ toàn bằng đá mà không cần đến lõi bê tông cốt thép. Cụ Sáu là người đã thiết kế, sáng  tạo ra nhà thờ với những chi tiết vô cùng mới lạ. Cũng có thể do cụ không phải là người theo đạo Thiên chúa mà theo đạo Phật nên trong bản thiết kế của mình, cụ đã có sự kết hợp rất tài tình giữa kiến trúc nhà thờ phương Tây và kiến trúc mái uốn cong như mái đình trong đạo phật. Đây là điểm khác lạ mà các nhà thờ nơi khác không có được.



Nhà thờ được làm bằng chất liệu chủ yếu là đá và gỗ. Trên từng phiến đá, phiến gỗ như  nở hoa khoe sắc với các đường nét khắc trạm tinh xảo. Đáng chú ý nhất là nghệ thuật điêu khắc đá vô cùng mềm mại, uyển chuyển, có những mảnh đá chỉ dày 3,5cm. Cả khu kiến trúc gồm có 9 vì kèo với 9 giai thợ khác nhau, do vậy mỗi vỉ kèo mang một nét văn hoá riêng biệt, thể hiện khiếu thẩm mỹ phong phú của những người thợ thủ công lành nghề.



Có thể thấy, mặc dù thời bấy giờ khoa học kỹ thuật chưa được phát triển, tuy nhiên để mang lại độ bền cho công trình, cha ông ta đã biết ngâm thân cây dưới bùn để chống mối mọt, thay cột bêtông lõi thép bằng các thân gỗ lim, táu với độ bền hàng thế kỷ. Đồng thời, đã biết xây dựng các hang đá nhân tạo để thử độ lún của công trình. Với các chất liệu tự nhiên, đặc biệt là việc sử dụng tối đa chất liệu đá với nền nhà bằng đá, hai đầu cấu trúc bằng đá để giữ 9 vì kèo bằng gỗ vững chắc, vừa để chống lún tốt, vừa tạo cho không gian 3 chiều.
 


Cân đối, không bị chuyển dịch. Từ các chất như vôi, giấy bản, mật, tất cả đã tạo thành một chất kết dính vô cùng bền chắc, các khối đá được gắn đến nay vẫn còn khít nguyên mà không hề có dấu hiệu của sự xuống cấp.

Công đoạn vận chuyển và lắp ghép công trình có thể coi là một kỳ tích, quả chuông nặng tới 2 tấn được kéo lên với độ cao 25m, các vì kèo có sức nặng tổng thể lên đến 25 tấn, vậy mà tất cả vẫn được kéo lên không hề có sự hỗ trợ của máy móc hay các phương tiện kỹ thuật hiện đại. Tất cả những điều này có được là nhờ việc biết tập hợp sức mạnh của người dân, bởi sức mạnh ấy luôn có một đức tin, đức tin vào chúa.


Được xây dựng từ những năm cuối thế kỷ 19, với thời gian, các phiến đá vẫn vững chắc nhưng các cột gỗ đã bắt đầu xuống cấp và phải thay thế nhiều. Dịp kỷ niệm 110 năm vừa qua, nhà thờ đã tiến hành đại tu với lượng gỗ nhập từ bên Lào về để thay thế cho 4 cột và 2 xà cân. Một vài phần trên mái đã được thay bằng chất liệu xi măng bởi khó có thể làm được chất keo dính như cha ông xưa. Tuy nhiên, đó chỉ là những thứ da vị còn phần chính yếu vẫn được giữ nguyên. Tất cả mọi thiết kế làm mới đều phải tuân thủ chặt chẽ theo bản cũ một cách tối đa. Việc làm mới đôi khi còn khó hơn trùng tu vì phải phụ thuộc vào nguyên bản. Việc trùng tu, làm mới lại một vài chi tiết sẽ giúp cho nhà thờ bền vững hơn, tồn tại lâu hơn; tuy nhiên về độ tinh xảo và cái hồn trong mỗi đường nét gần như không còn.



Nhà thờ Phát Diệm, nơi tiêu biểu cho một cơ sở tôn giáo linh thiêng chứ không chỉ là một khu kiến trúc cổ đặc sắc đơn thuần. Người về nơi đây không chỉ hưởng làn gió mát, chiêm ngưỡng nét đẹp kiến trúc mà còn hưởng bầu không khí của sự an bình, của sự bảo vệ. Họ đến đây để gặp gỡ chúa, để gặp gỡ chủ nhà, lắng nghe lời dặn dò của chủ nhà. Để từ đó khi ra về trong tâm hồn như có được một niềm tin, như có được một sự bảo đảm để tiếp tục sống tốt, sống đẹp, để hoàn thành sứ mệnh cao cả, hoàn thành nhiệm vụ mà chúa đã ban tặng cho loài người.

Linh mục Nguyễn Hồng Phúc - Chánh sứ chính toà Phát Diệm, Kim Sơn, Ninh Bình
Trần Anh (ghi chép) - Ảnh trong bài: Tất Sơn
(Theo tạp chí Kiến trúc Việt Nam 06/2008)

 

Lời bình  

 
+2 # phuong hoa 14/02/2011 20:11
dung la mot net van hoa dac sac ma ong cha ta da de lai cho doi sau.chung con that su hanh phuc khi la the he duoc don nhan nhung nen van hoa cua doi truoc.chung con chi biet noi nhung loi cam on
va luon tu hua voi ban than se bao ve mot cach tron ven va phat trien nhieu hon the nua
Trả lời | Trả lời kèm trích dẫn | Trích dẫn
 
 
0 # Sơn 01/07/2011 13:57
"...Cũng có thể do cụ không phải là người theo đạo Thiên chúa mà theo đạo Phật nên.."
không thể tin được! có nhầm lẫn gì ở đây không? ông Sáu Trần Lục lại không phải là người theo Thiên Chúa???
Trả lời | Trả lời kèm trích dẫn | Trích dẫn
 
 
+1 # Phuong Vu 26/03/2012 14:21
"...Cũng có thể do cụ không phải là người theo đạo Thiên chúa mà theo đạo Phật nên.." Cụ Sáu là linh mục đầu tiên của nhà thờ này mà bạn. Ông ấy không theo đạo Thiên Chúa thì ai theo nữa.
Trả lời | Trả lời kèm trích dẫn | Trích dẫn
 
 
+2 # Tâm Vũ 10/02/2014 19:57
Ít chữ mà thích viết, lại còn viết nhiều nên mới lòi cái dốt ra ngoài. Phêtrô Trần Lục tức "Cố Sáu" hay "Cụ Sáu" Là linh mục nỗi tiếng nhất miền Bắc Việt Nam giai đoạn cuối thế kỷ XIX. Có khi là nhất cả Việt Nam cả về tiếng tốt lẫn xấu. Là người được chính phủ Pháp tặng hai Bắc đẩu bội tinh và bị Phan Đình Phùng nọc ra đánh đòn công khai giữa chợ với cùng một lý do là: Đã huy động hơn năm nghìn giáo dân, trong đó có hàng trăm tay súng giúp Pháp đánh Ba Đình đó tác giả ạ.
Trả lời | Trả lời kèm trích dẫn | Trích dẫn
 

Thêm bình luận


Mã an toàn
Đổi mã khác

Bảng quảng cáo
Bảng quảng cáo